Strona główna Encyklopedia
Rejestracja Zaloguj się
 Strona główna  Encyklopedia  Księga gości 
Nawigacja

sondy
Jak oceniasz wiedze w portalu
Przydatna wiedza
Może być
Wiedza nieprzydatna

Wyniki

Skorzystaj z wyszukiwarki-wpisz interesujace słowo/słowa
Szukaj:
Wspomóż nas artykułem lub dowolnym tekstem

Wklej artykuł i prześlij go do nas. Interesuje nas tylko czysta wiedza bez opinii i komentarzy.Bardzo prosimy o nie przesyłanie kopi z książek, czasopism lub stron internetowych. Nie mamy czasu sprawdzać każdego tekstu. Za każdy przesłany tekst dziękujemy.

Przejdź do formularza aby dodać tekst

Encyklopedia

Hasło: FALA UDERZENIOWA


Znaczenie hasła:

FALA UDERZENIOWA

 

 

 

silna fala ciśnieniowa przemieszczająca się względem ośrodka z prędkością większą od prędkości dźwięku; powstaje w przydźwiękowym i naddźwiękowym opływie ciała stałego (samolotu, rakiety, pocisku) oraz podczas jądrowego wybuchu, a także podczas eksplozji zwykłego ładunku wybuchowego. Fale uderzeniowe mogą także powstawać w przepływie naddźwiękowym w kanale zamkniętym, np.

w naddźwiękowym - aerodynamicznym tunelu, w silniku turboodrzutowym lub rakietowym. Po przejściu przez fale uderzeniową ciśnienie, temperatura i gęstość ośrodka doznają nagłego, "skokowego" przyrostu. W opływach ciał stałych występują dwa rodzaje fal uderzeniowych:

 

- prostopadła fala uderzeniowa,

 

- skośna fala uderzeniowa;

 

 

odsunięta krzywoliniowa fala uderzeniowa może być traktowana jako skośna fala uderzeniowa o zmiennym kącie. Fala uderzeniowa powstające w opływie samolotu są źródłem tzw. oporu falowego ( bariera dźwięku). Podczas wybuchu jądrowego (w powietrzu, w wodzie lub pod powierzchnią ziemi) fala uderzeniowa powstaje wskutek rozprzestrzeniania się we wszystkie strony gazów rozgrzanych do temperatury kilkudziesięciu milionów stopni o wysokim ciśnieniu (kilkadziesiąt milionów atmosfer). Na fale uderzeniową przypada ok. 50 % całkowitej energii wybuchu jądrowego, dlatego wpływa ona decydująco na rozmiary zniszczeń powodowanych przez wybuch jądrowy. Siła niszcząca fali uderzeniowej znacznie przewyższa ciśnienia 0.1 —1,5 kG/cm2, które wystarczają do uszkodzenia większości urządzeń inżynieryjnych, oraz porażenia ludzi. Obszar objęty przez fale uderzeniową początkowo ma kształt kuli, w której ciśnienie jest większe od ciśnienia atmosferycznego. Po upływie 0,2—0.3 sek. od chwili wybuchu, gdy w środku kuli ciśnienie staje się niższe od atmosferycznego, powstają przylegające do siebie dwie strefy: nadciśnienia i podciśnienia. W miarę oddalania się centrum wybuchu nadciśnienie fali uderzeniowej staje się coraz mniejsze i w odległości 10—15 km (przy wybuchu o mocy 20 kT) fala uderzeniowa przechodzi w falę dźwiękową. Fala uderzeniowa powstała przy powietrznym wybuchu jądrowym, po osiągnięciu powierzchni ziemi odbija się od niej i tworzy odbitą fale uderzeniową, której czoło przecina się z czołem bezpośredniej fali uderzeniowej, dając ponad dwukrotnie większe nadciśnienie niż w bezpośredniej fali uderzeniowej.

W odległości od centrum wybuchu równej wysokości wybuchu czoła obu fal uderzeniowych nakładają się i powstaje czołowa fala uderzeniowa o prostopadłym froncie. W chwili dojścia czoła fali uderzeniowej do jakiegokolwiek punktu środowiska następuje nagła zmiana jego stanu - błyskawiczne "uderzeniowe" sprężenie i gwałtowne zwiększenie prędkości i temperatury. Zasadnicze działanie rażące w strefie bliższej wywiera odbita fala uderzeniowa, a w strefie dalszej — czołowa fala uderzeniowa. Przy równych odległościach od centrum wybuchu (większych od wysokości wybuchu) ciśnienie czołowej fali uderzeniowej wybuchu powietrznego, a w strefie bliższej znacznie większe. Odpowiednio do tego promień rażenia fali uderzeniowej w terenie nie mającym urządzeń ochronnych będzie większy przy wybuchu powietrznym, natomiast w terenie z przygotowanymi ukryciami (schrony, szczeliny itp.) większy przy wybuchu naziemnym. Wielkość promienia stref rażącego i niszczącego działania fali uderzeniowej wybuchu jądrowego jest proporcjonalna do pierwiastka sześciennego z równoważnika trotylowego. Np. przy 10-krotnym zwiększeniu równoważnika trotylowego promienie odpowiednich stref rażenia wzrosną ok. 2,2 raza. Właściwością fal uderzeniowych. przy podwodnym wybuchu jądr. jest znacznie większe ciśnienie i większa prędkość przemieszczania się środowiska w porównaniu z wybuchem powietrznym.


Prędkość rozchodzenia się fali uderzeniowej w powietrzu i wodzie

 



Odległość             Czas dojścia czoła f.u. przy:   


                wybuchu powietrznym                  wybuchu podwodnym
1000 m              2
sek                                           0.6 sek
2000 m              5 sek                                           1.2 sek
3000 m              8 sek                                             2 sek

 

 


Fala uderzeniowa powstała w wyniku wybuchu jądrowego o mocy 20 kT powoduje utratę zdolności bojowej okrętów nawodnych znajdujących się w promieniu ok. 1 km od miejsca wybuchu.



(dodano: 02-12-2010, odsłon: 2077)
tagi

.