ręczny granatnik przeciwpancerny

ręczny granatnik przeciwpancerny — lekka bezodrzutowa broń piechoty przeznaczona do zwalczania czołgów i innych pojazdów opancerzonych oraz burzenia umocnień polowych i budowli obronnych z bliskich odległości.
Ogólnie rozróżnia się 2 rodzaje ręcznych granatników przeciwpancernych: wielokrotnego i jednorazowego użytku. Podstawowym elementem ręcznego granatnika przeciwpancernego wielokrotnego użytku jest lufa lub wyrzutnia
w postaci rury z gładkościennym (niegwintowanym) przewodem, zwykle otwarta od tyłu lub zakończona dyszą wylotową, w tylnej części. Z lufą (wyrzutnią) połączone są przyrządy celownicze (mechaniczne, optyczne) i chwyty z urządzeniem odpalającym (elektrycznym lub mechanizmem uderzeniowo-spustowym). Do strzelań z ręcznym granatnikiem przeciwpancernym używane są pociski (granaty) przeciwpancerne kumulacyjne stabilizowane brzechwowo, a niekiedy również pociski odłamkowo-burzące, dymne, oświetlające i inne. W zależności od sposobu napędu pocisku rozróżnia się ręczne granatniki przeciwpance bezodrzutowe, rakietowe i kombinowane (bezodrzutowo-rakietowe). W ręcznych granatnikach bezodrzutowych pocisk napędzany (miotany) jest w lufie siłą ciśnienia produktów spalania prochowego ładunku miotającego, umieszczonego za pociskiem (w łusce papierowej lub z tworzywa sztucznego). Dzięki wypływowi części gazów prochowych do tyłu (bezpośrednio z otwartej lufy lub przez dyszę wylotową) lufa granatnika nie doznaje odrzutu. W ręcznych granatnikach przeciwpancernych rakietowych pocisk napędzany jest za pomocą silnika rakietowego na paliwo stałe; kierunek lotu pociskowi nadaje wyrzutnia rurowa również otwarta od tyłu, co zapewnia jej bezodrzutowość. Mogą tu być stosowane silniki o krótkim czasie pracy, w których spalanie ładunku napędowego kończy się przed wylotem pocisku z wyrzutni, lub silniki o dłuższym czasie pracy, działające również na torze lotu. W ręcznych granatnikach przeciwpancernych kombinowanych pocisk otrzymuje wstępny napęd jak w ręcznych granatnikach przeciwpancernych bezodrzutowych, a na torze (w bezpiecznej dla strzelającego odległości) uruchamiany jest dodatkowy napęd rakietowy, zwiększający prędkość lotu. W ręcznych granatnikach przeciwpancernych jednorazowego użytku ukompletowany nabój załadowany jest fabrycznie do lufy (wyrzutni) i stanowi z nią jedną całość. W tym przypadku lufa (wyrzutnia) jest równocześnie pojemnikiem naboju, zabezpieczającym go podczas przechowywania i transportu. Po wystrzeleniu naboju lufę (wyrzutnię) pozostawia się na polu walki, jako element bezużyteczny. W zależności od stosunku średnicy głowicy pocisku do kalibru lufy granatnika rozróżnia się ręczne pociski przeciwpancerne kalibrowe i nadkalibrowe. Ręczny pocisk przeciwpancerny kalibrowy strzela pociskami o średnicy (kalibrze) głowicy równym kalibrowi lufy, a w ręczny pocisk przeciwpancerny nadkalibrowych średnica głowicy pocisku jest większa od kalibru lufy. W pierwszym przypadku naboje mogą być ładowane zarówno od strony wlotu jak i wylotu, a w drugim ładowane są tylko odprzodowo przez wprowadzenie zwężonej (kalibrowej) części prowadzącej (stabilizatora) do przewodu lufy. Ręczne pociski przeciwpancerne nazywane były dawniej pancerzownicami.