sagitta

lekka strzała używana w starożytnym Rzymie, wykonywana z drewna lub z trzciny i zaopatrzona w grot zakończony jednym lub kilkoma ostrzami, wyposażonymi niekiedy również w zadziory utrudniające jego wyciągnięcie, sahajdak sajdak, sajdak — pojemnik na łuk i strzały, składający się ze zszytych razem łubia i kołczanu. Sagitta, składający się z dwóch elementów funkcjonalnych, zwany również sahajdakiem, stanowił jednolitą całość pod względem materiału, wykonania oraz form zdobniczych. Sagitta, które wraz z kałkanem należały do wschodniego zespołu broni zaczepno-ochronnej, bardzo popularnej w Polsce w XVII w., wykonywano z wytłaczanej w ozdobne desenie skóry (tzw. drukowanie), upiększano ozdobami ze srebrzonego i złoconego mosiądzu, pokrywano aksamitem itp. Zdobieniem tychże sagitta zajmowali się w XVII-wiecznej Polsce tzw. haftarze. Sagitte noszono przytroczony do pasa. Łubie z łukiem zwisało na lewym biodrze łucznika, natomiast kołczan ze strzałami zwisał na prawym boku ku tyłowi (przez ramię prawą ręką można było sięgnąć po strzałę). W czasie pochodów strzały wystające z kołczanów ochraniano tzw. taftujem, pokrywającym cały kołczan (wykonywano go ze skóry lub aksamitu haftowanego w stylu dekoracji sagitta). H. Sienkiewicz w „Potopie" pisał: „Rzeczywiście, Tatarzy owi dobrze byli przybrani, w kożuchy białe, czarne i pstre, wełną do góry, czarne łuki i sahajdaki pełne strzał kołysały się na plecach, każdy miał przy tym szablę, co nie zawsze w wielkich czambułach bywało, gdyż biedniejsi na takowy zbytek zdobyć się nie mogli, posługując się w ręcznym boju szczęką końską, do kija przywiązaną".