Satyra

Satyra — utwór o celu dydaktycznym, wytykający i ośmieszający wady i wy­stępki zarówno natury ludzkiej, jak i ży­cia zbiorowego — obyczajowego, społecz­nego, politycznego. Istotą satyry jest krytyka, posługuje się więc ona często wyolbrzy­mieniem atakowanych cech, deformacją, groteską. W literaturze rzymskiej satyra wy­kształciła się jako gatunek wierszowany, forma pouczającego monologu przecho­dzącego czasem w dialog i przybierają­cego niekiedy styl bezpośredniej rozmowy z czytelnikiem (Horacy, Juwenalis). Satyra by­ła jednym z ważniejszych gatunków kla­sycyzmu (np. Boileau). W Polsce rozwi­nęła się zwłaszcza w okresie oświecenia (I. Krasicki, A. Naruszewicz), przy czym służyła wówczas konkretnej krytyce spo- łeczno-obyczajowej. Od XIX wieku poczyna­jąc satyra stała się pojęciem ponadgatunkowym.