szabla turecka

szabla o rękojeści otwartej (do XVI w. przeważnie żelaznej) z lekko pochylonym w dół trzonem drewnianym, obciągniętym skórą, zwieńczonym naparstkowatego kształtu głowicą z charakterystycznym występem poniżej — na oparcie dolnej części dłoni. Krótki jelec z krótkimi wąsami miał lekko rozszerzone na końcach ramiona. Głownie szabel tego typu były ciężkie, długie, płaskie, o minimalnej krzywiźnie oraz z piórem. W XVII—XVIII w. rękojeście szabli tureckiej miały nadal lekko pochylony ku przodowi trzon metalowy lub drewniany, obciągnięty wówczas skórą lub owinięty filigranem, zwieńczony głowicą bądź ścięty płasko bądź w kształcie owalnego guza. Jelce były proste, krzyżowe, o ramionach zakończonych owalnymi gałkami lub opuszczonych w dół (w stylu-jelcy szabel indo-perskich). Głownie, przeważnie damasceńskie, o szerokości około 3,5 cm, długości około 80 cm oraz małej krzywiźnie, z wyraźnie wyodrębnionym piórem, ciągnione były obustronnie wklęsło w zbroczą wzdłuż tylca lub też były szlifowane gładko i pokryte ornamentyką inkrustowaną, później wycinaną, złotem lub mosiądzem, w postaci napisów i znaków: Pochwy tych szabel, obciągane przeważnie czarną skórą, zaopatrywano w szyjkę, dwie ryfki z ruchomymi koluszkami oraz w trzewik. Szable tureckie luksusowe z tego okresu wykładano srebrną cyzelowaną i złoconą blachą, wysadzano drogimi kamieniami, a pochwy obciągano aksamitem: W drugiej połowie XVI w. wykształcił się w Turcji wywodzący się z tradycji jeszcze antycznych (tak wschodnich, jak i zachodnich) typ rękojeści zwany u nas popularnie rękojeścią karabelową, który wywarł wielki wpływ na kształtowanie się opraw szabel bliskowschodnich, szczególnie polskich, a i również zachodnioeuropejskich. Na przełomie XVII i XVIII w. wykształcił się charakterystyczny typ szabli zwany kilidż (dosłownie szabla), uważany za narodową szablę turecką; charakteryzował się on kształtem trzonu rękojeści wykonywanym z gotowanego rogu baraniego lub nosorożca, zwieńczonego dużą, owalną i lekko zwieszoną w dół głowicą (przeważnie z okrągłym otworem do przewleczenia temblaka). Krzyżowy dość długi jelec miał ramiona zwieńczone owalnymi gałkami, niekiedy opuszczone w dół. Głownie, przeważnie damasceńskie o dużej krzywiźnie, zdobione były często inskrypcjami koranicznymi, kartuszami inskrypcyjnymi oraz stylizowaną ornamentyką roślinną. Pochwy obciągano skórą i zaopatrywano w metalowe okucia w postaci długich szyjek, rozciętych wzdłuż od strony tylca w celu wprowadzenia głowni o dużej krzywiźnie, ryfek z ruchomymi koluszkami oraz długich trzewików.