RUDOLF LUDWIG MÖSSBAUER

Jądro atomowe wysyłające promieniowanie zostaje odrzucone zgodnie z zasadą zachowania pędu. Zjawisko to badało wielu uczonych, jednym z pierwszych był Ludwik Wertenstein.
Istnienie odrzutu powoduje, że energia kwantów gamma jest niższa od całkowitej energii wyzwalanej w rozpadzie. Resztę otrzymuje w postaci energii kinetycznej jądro. Kwant gamma o zmniejszonej energii nie może być ponownie pochłonięty przez jądro tego samego pierwiastka. Dopiero w 1958 roku Mössbauer zauważył, że absorpcja taka zachodzi w specyficznych warunkach. Jeśli promieniujące jądra znajdują się w oziębionym krysztale, to znaczna część wysyłanych kwantów gamma ma ściśle określoną energię. Związany w krysztale atom nie podlega bowiem odrzutowi, a jego drgania wywołane ruchem cieplnym są niewielkie. Uzyskane w ten sposób promieniowanie może być pochłaniane w procesie tak zwanej absorpcji rezonansowej. Proces len jest nazywany zjawiskiem Mössbauera.
Zjawisko Mössbauera stanowi podstawę wielu najdokładniejszych metod pomiarowych we współczesnej fizyce. Jednym z najciekawszych zastosowań było sprawdzenie słuszności przewidywań teorii względności. Zgodnie z nią promieniowanie elektromagnetyczne podlega wpływowi pola grawitacyjnego, a wielkość obserwowanych efektów jest zależna od drogi przebytej w tym polu przez promieniowanie. Precyzja doświadczenia uzyskana dzięki zastosowaniu efektu Mössbauera pozwoliła na zaobserwowanie w laboratorium zjawisk widocznych dotąd jedynie w skali astronomicznej. Zjawisko Mössbauera jest treścią jego pracy doktorskiej wykonanej w Instytucie Maxa Plancka w Heidelbergu, a obronionej w 1958 roku. Już w trzy lata później Mössbauer otrzymał Nagrodę Nobla z fizyki. Stał się w ten sposób jednym z najmłodszych jej laureatów. Wkrótce potem został profesorem w Kalifornijskim Instytucie Technologicznym. W 1964 roku powrócił do rodzinnego Monachium i rozpoczął wykłady na tamtejszej politechnice.
Mössbauer jest członkiem wielu akademii nauk i towarzystw fizycznych. Otrzymał wiele nagród i medali.