Wieloryby wraz z delfinami i morświnami należą do rzędu waleni. Nazwa łacińska waleni-Catacea-znaczy wielkie stworzenie morskie i pochodzi od słowa "cetus". Wieloryb grenlandzki był kiedyś najczęściej łowionym waleniem, aż w latach 30. dwudziestego wieku populacja liczyła tylko od 300 do 400 osobników.

Waga wieloryba

Fiszbinowce są największymi na świecie zwierzętami, polują przeważnie na bezkręgowce planktonowe-najmniejsze zwierzęta żyjące w oceanie. Waga wieloryba-fiszbinowca może dochodzić nawet do 150 ton, a długość wieloryba to 26 metrów. Waga wieloryba Biskajskiego to około 50-55 ton.

Wieloryb grenlandzki pod skórą na brzuchu i w okolicach między płetwami ma tkankę tłuszczową grubości pół metra. Ogon pełni funkcje chłodnicy, podczas przegrzewania się organizmu duża ilość krwi zostaje do niego tłoczona, aby obniżyć temperaturę organizmu wieloryba. Pojemność płuc wielorybów jest dwa razy mniejsza w przeliczeniu na jednostkę wagi ciała , niż u jakiegokolwiek innego ssaka lądowego.

Kaszalot potrafi wytrzymać pod wodą około dwie godziny a fiszbinowce 40 minut.

Niewielka ilość tlenu jest gromadzona i przechowywana w płucach (9 procent), bo resztę wieloryby przechowują we krwi (41 procent) i w mięśniach, w mioglobinie (50 procent)

Płetwal błękitny jest największym zamieszkującym zwierzęciem na ziemi, bo jego przeciętna długość wynosi 26 metrów, a waga 120 ton. Największa samica miała 33,58 metra a najcięższy osobnik miał wagę aż 190 ton. Niestety na przełomie XIX i XX wieku złowiono aż pół miliona tych osobliwych zwierząt, powodując zagrożenie wyginięcia.

Te duże ssaki mają wielokomorowy żołądek i jedzą nawet półtorej tony skorupiaków.

Wieloryby gładkoskóre pływają pod ławicą skorupiaków z otwartą paszczą robiąc łyk wody, który jest filtrowany i wypuszczany na zewnątrz przez płaty fiszbinu. Fiszbiny te osiągają nawet 4 metry długości, ilość ich po każdej stronie podniebienia dochodzi do 400 sztuk.

Jeden łyk dorosłego płetwala błękitnego potrafi zmieścić 45 ton wody, a przez dzień zjeść 6 ton kryla. Humbaki mają ciekawą metodę polowania na ławicę kryla lub ławice ryb, otóż pływa on pod ławicą, po czym ruchem spirali wynurza się wypuszczając powietrze. Pęcherzyki są w stanie uwięzić ławice do czasu, aż wieloryb nie podpłynie i nie zrobi wielkiego łyka wody razem z krylem lub rybami.

Noworodek płetwala błękitnego ma 6-7 metrów długości i waży ponad 2 tony. Wieloryby cielą się co kilka lat (wieloryb grenlandzki co 3-4 lata)

Biocenoza wędrująca jest zespołem licznych stworzeń zasiedlających powierzchnie ciała wieloryba. Na skórze wieloryba żyją liczne pasożyty jak:

Zawszele-inaczej nazywane wszami wielorybimi, żywiącymi się jago krwią.

Malutkie piórczynki (robakokształtne skorupiaki) wbijające się w jego ciało na głębokość nawet 7 centymetrów. Ryba podnawka przysysa się do jego skóry i traktuje jak szybki środek transportu przemieszczając się razem z nim na odległość tysięcy kilometrów.

Woku odbytu i paszczy ulokowane są inne żyjątka odżywiające się płynnym kałem i resztkami jakie woda wypłucze z paszczy. W jamie gębowej na powierzchni płyt fiszbinowych znajdują się skorupiaki z rodzaju Balaenophilus, które oczyszczają fiszbiny z resztek pokarmu oraz obleńce z rodzaju Odontobius mieszkające w dziąsłach miedzy płatami fiszbinu. Największym mózgiem zwierzęcia na świecie jest mózg kaszalota, który waży 9 kilogramów. Kaszaloty mają ciekawy system wyporności organizmu.

Nad bezzębną górną szczęką znajduje się wielki zbiornik, który wypełnia tkanka łączna z nagromadzoną w niej szaro-brunatną, woskowatą substancją, która na powietrzu rozdziela się na frakcję stałą (olbrot) i płynną (spermacet).

Ta wydzielina przewodu pokarmowego ma ogromne zastosowanie podczas nurkowania kaszalotów na dużej głębokości, gdy przewody nosowe wypełniają się wodą. Kontrolując ilość i temperaturę wody napływającej do przewodów nosowych, ssak ten reguluje gęstość, a więc i ciężar właściwy spermacetu, a w rezultacie wyporność całego ciała.

Dzięki temu może nurkować na głębokość 2000 metrów, a nawet przypuszcza się że na 3000 metrów. Ciąża trwa 16-17 miesięcy, a rodzącej samicy pomagają inne samice.

Przeczytaj artykuł o wielorybach-kaszalotach

Kaszaloty-artykuł

wieloryb grenlandzki wieloryby waga wieloryba ciąża wieloryba kaszalot biocenoza wieloryb biskajski najdłuższy wieloryb najcięższy wieloryb ile ton waży wieloryb biskajski, wieloryb grenlandzki, kaszalot