Kiła utajona późna (lues latens tarda)

Kiła utajona późna (lues latens tarda). Kiłę utajoną późną rozpoznajemy wtedy, gdy od czasu zakażenia kiłą upłynęło 2 lub więcej lat i gdy chory nie był leczony lub był leczony niedostatecznie. U chorych z kiłą utajoną późną nie stwierdza się żadnych objawów kiły, ani zewnętrznych, ani narządowych. W płynie mózgowo-rdzeniowym nie wykrywa się krętków. Jedynie odczyny serologiczne we krwi są dodatnie. Wskaźnik ilościowy tych odczynów najczęściej jest wysoki, jednak może być również o średnim lub słabym nasileniu.
Wywiad nie zawsze potwierdza rozpoznanie. W niektórych przypadkach chory wie o przebytym zakażeniu kiłą lub podaje kontakt z osobą chorą na kiłę. Często jednak zdarza się, że wywiad jest całkowicie negatywny i chory zaprzecza możliwości przebytego zakażenia.
Rozpoznając kiłę utajoną późną należy zawsze liczyć się z możliwością istnienia kiły wrodzonej. Ponadto należy się liczyć z możliwością występowania odczynów nieswoistych, toteż w każdym wątpliwym przypadku należy wykonać badania krwi na odczyn Nelsona-Mayera. Jak wynika z powyższego, chorzy na kiłę utajoną późną nie stanowią jednolitej grupy. Mogą różnić się znacznie między sobą czasem trwania choroby oraz stopniem jej nasilenia. Niewątpliwie w wielu przypadkach rozpoznawanych jako kiła utajona późna mogą istnieć zmiany narządowe, których pomimo starannego badania wstępnego nie jesteśmy jednak w stanie rozpoznać (prócz kiły układu nerwowego, którą wykrywamy badaniem płynu mózgowo-rdzeniowego). Kiedy indziej możemy mieć do czynienia z przypadkami wyleczenia kiły, pomimo utrzymujących się dodatnich odczynów serologicznych.
Jak wynika z powyższego, zanim rozpozna się-późną kiłę utajoną należy przeprowadzić dokładne ogólne badanie chorego w celu wykluczenia kiły narządowej, która pozornie może przebiegać bezobjawowo, oraz kiły wrodzonej. W miarę możliwości należy przeprowadzić badanie najbliższej rodziny (żona, dzieci), a w razie podejrzenia kiły wrodzonej — rodziców i rodzeństwa.
Leczenie jak w kile wtórnej nawrotowej.
Przebieg kliniczny kiły utajonej po zastosowaniu leczenia. Celem leczenia w kile utajonej jest powstrzymanie ewentualnego rozwoju późnych zmian narządowych. Wynik zastosowanego leczenia może być oceniony tylko na podstawie dłuższej obserwacji chorego. Poza wieloletnią obserwacją nie ma innych kryteriów skuteczności leczenia. Dodatnie odczyny serologiczne zwykle u tych chorych utrzymują się przez wiele lat. Ewentualne obniżanie się miana odczynów postępuje powoli.
Obowiązującą zasadą jest po zastosowaniu leczenia penicyliną dokładna kontrola i to przede wszystkim kliniczna, uwzględniająca możliwość wystąpienia zmian narządowych, mająca charakter profilaktyczny w stosunku do ewentualnego wystąpienia tych zmian.