. .
Strona główna
Rejestracja Zaloguj się
 Strona główna  Encyklopedia  Księga gości  Blog  Informacje 
Nawigacja

sondy
Jak oceniasz wiedze w portalu
Przydatna wiedza
Może być
Wiedza nieprzydatna

Wyniki

             Skorzystaj z wyszukiwarki - szukaj wśród 27 200 materiałów

Szukaj:
Wspomóż nas artykułem lub dowolnym tekstem

Wklej artykuł i prześlij go do nas. Interesuje nas tylko czysta wiedza bez opinii i komentarzy.Bardzo prosimy o nie przesyłanie kopii z książek, czasopism lub stron internetowych. Nie mamy czasu sprawdzać każdego tekstu. Za każdy przesłany tekst dziękujemy.

Dziękujemy wszystkim pasjonatom wiedzy za wspólny wysiłek tworzena tej strony.

Przejdź do formularza aby dodać tekst

              ZOBACZ NAJNOWSZE ARTYKUŁY

DIETA W CHOROBACH GASTROENTEROLOGICZNYCH-Przewodu pokarmowego


DIETA W CHOROBACH GASTROENTEROLOGICZNYCH-Przewodu pokarmowego

 

 

 

 

Przemyślane postępowanie dietetyczne w chorobach przewodu pokarmowego, wątroby, dróg żółciowych i 
trzustki jest często najwłaściwszą, a nawet jedyną skuteczną formą terapii, np. w chorobach 
alergicznych jelit lub w przypadku nietolerancji glutenu. Główne cele stosowania diety w 
chorobach gastroenterologicznych to: oszczędzanie mechaniczne błon śluzowych jamy ustnej, 
przełyku, żołądka i jelit, zmniejszenie bodźców wydzielniczych, podaż pokarmu łatwo strawnego i 
łatwo przyswajalnego oraz wyłączenie z pokarmu alergenu.

Ponieważ żywienie człowieka chorego powinno odciążać uszkodzony narząd lub układ, a w 
szczególnych sytuacjach poprawić czynność układu pokarmowego (np. przy braku łaknienia podczas 
rekonwalescencji w chorobach płuc) i zabezpieczyć organizm jakościowo i ilościowo w niezbędne 
składniki pokarmowe, staje się zrozumiałe, dlaczego ideałem współczesnej dietetyki jest żywienie 
indywidualne. Do realizacji tego celu zbliża uwzględnienie w każdym przypadku następujących 
parametrów:

a)    właściwa ilość kalorii — należy dążyć do uzyskania należnego ciężaru ciała (np. wg wzoru 
Brocka) z uwzględnieniem u osobników młodych kalorii niezbędnych dla procesów wzrostowych,

b)    odpowiedni ilościowo i jakościowo dowóz podstawowych składników pokarmowych, a mianowicie 
białek, tłuszczów i węglowodanów,

c)    dowóz koniecznych ilości soli mineralnych,

d)    uwzględnienie wystarczającej ilości witamin,

e)    doprowadzenie właściwych ilościowo i jakościowo płynów,

f)    sposób przyrządzania i podania gotowych już potraw,

Normy żywieniowe podają ilość składników, które powinny być przyjęte w pożywieniu. Rozróżnia się 
normy minimalne, optymalne i zalecane. Norma minimalna — to najmniejsza ilość danego 
składnika pokarmowego (np. białka), wystarczająca do utrzymania stanu równowagi metabolicznej i 
zabezpieczająca przed wystąpieniem niedoborów. Norma optymalna zabezpiecza poza równowagą 
metaboliczną maksymalny wzrost, odnowę i optymalny stan zdrowia. Normy zalecane mieszczą się 
między minimalnymi a optymalnymi. Normy zalecane wystarczają do zaspokojenia zapotrzebowania co 
najmniej 90—95% osobników zdrowych, należących do określonych grup ludności.

Normy te odnoszą się do żywienia osób zdrowych i mogą być stosowane w tzw. dietach podstawowych. 
Natomiast w przypadkach, w których trzeba ochraniać chory narząd, dostosowywać się do 
zmniejszonych procesów metabolicznych czy uwzględniać potrzebę zwiększonego zapotrzebowania na 
dany składnik pokarmowy — konieczne jest oznaczenie minimalnego zapotrzebowania oraz tolerancji 
na określony składnik pokarmowy. Najpowszechniej przy-
jętą metodą oznaczania zapotrzebowania minimalnego na odpowiedni składnik pokarmowy jest metoda 
bilansowa. Omówienie metody bilansowej przekracza ramy niniejszego podręcznika i jest 
przedmiotem innych opracowań. Dzięki wieloletniemu stosowaniu tej metody w wielu jednostkach 
chorobowych doszliśmy do wniosku, że np. minimalne zapotrzebowanie 
oraz tolerancja białka i elektrolitów różnią się zasadniczo w różnych jednostkach chorobowych od 
normy dla osób zdrowych.

Minimalne zapotrzebowanie na białko u człowieka zdrowego wg współczesnych ocen wynosi 42 
g/dzień białka o NPU = 100% (NPU jest to współczynnik zużytkowania białka netto — net protein 
utilisation). Współczynnik ten między innymi jest wyrazem zawartości aminokwasów egzogennych. Z 
tego wynika, że minimum białkowe dla średnio wysokiego zdrowego człowieka wynosi ok. 0,55 g na 1 
kg wagi należnej. Optymalna natomiast podaż białka dla człowieka zdrowego wynosi jak wiadomo 
1 g na 1 kg wagi należnej, obliczonej najprościej wg wzoru Broca (tzn. w zależności od wzrostu). 
Wielkość ta została zaakceptowana przez Światową Organizację Zdrowia (WHO). Ponadto ważna jest 
ocena jakości podawanego białka. Najwłaściwsza byłaby podaż białka pełnowartościowego, 
zawierającego wszystkie niezbędne dla naszego organizmu aminokwasy we właściwych proporcjach. 
Praktycznie przestrzeganie tego warunku nie jest proste i dlatego wprowadzono obok innych 
sprawdzianów ocenę wartości biologicznej białka za pomocą współczynnika białkowo-kalorycznego 
NDpCal% (net dietary protein calories percent), wprowadzonego przez Platta i współpracowników.

W dietetyce na ogół powinno się zestawiać posiłki tak, aby wartość współczynnika NDpCal% nie była 
niższa od 8%, gdyż tylko wtedy posiłki zapewniają wzrost lub regenerację ustroju.

Innym zagadnieniem jest czas wchłaniania białka z jelita cienkiego. Na podstawie badań stężenia 
azotu aminowego w surowicy można przyjąć, że białko podawane równocześnie z dietą 
wysokotłuszczową zostaje wchłonięte ze znacznym opóźnieniem i nie osiąga tego szczytowego 
stężenia, jak podawane w postaci czystej lub z węglowodanami. W stanach znacznej hipoproteinemii 
spostrzeżenie to ma istotne znaczenie praktyczne.

Tłuszcze spożywane to tłuszcze używane do smarowania pieczywa, do przyrządzania potraw i zawarte 
w gotowych produktach spożywczych. O tym ostatnim rodzaju tłuszczu w pożywieniu na ogół się 
zapomina i nie bywa on brany najczęściej pod uwagę, tymczasem przy prawidłowej podaży białka 
pobiera się ok. 30 g tej „ukrytej" postaci tłuszczu.

Ze względu na czas i stopień wchłaniania tłuszczów w jelicie cienkim i na ich udział w procesach 
przemiany materii dzielimy tłuszcze według stopnia wysycenia kwasów tłuszczowych. Są więc 
tłuszcze złożone z kwasów tłuszczowych wysokonienasyconych, pojedynczo nienasycone i tłuszcze 
złożone z kwasów tłuszczowych nasyconych.

Udowodniono ponadto, że mieszanina kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha podlega 
szybkiej hydrolizie i resorpcji, co ma duże znaczenie w zwalczaniu objawów zaburzeń trawienia i 
wchłaniania. Wiadomo również, że przegrzewane tłuszcze twarde (długołańcuchowe, nasycone o 
wysokiej temperaturze topnienia), jak również oleje rafinowane są źle znoszone przez chorych z 
dolegliwościami ze strony przewodu pokarmowego. Zła tolerancja tłuszczów smażonych w wysokiej 
temperaturze polega m. in. na powstawaniu nadtlenków i aldehydów, które podobnie jak wolne kwasy 
tłuszczowe -wywierają lokalne działanie drażniące.

Węglowodany dzielimy na polisacharydy, występujące głównie pod postacią skrobi, i na cukry 
złożone z mono- lub dwusacharydów, a występujące głównie w słodyczach. Nie bez znaczenia dla 
czynności ruchowej jelit jest zawarty
w węglowodanach błonnik, który jako substancja tzw. resztkowa wywiera działanie wzmagające 
perystaltykę. Zawarty jest on głównie w warzywach, owocach i produktach zbożowych z mąki 
gruboziarnistej. W wielu jednak chorobach przewodu pokarmowego rezygnujemy z udziału błonnika, a 
szczególnie jego postaci twardej i pęczniejącej, charakterystycznej dla kapusty i jarzyn 
strączkowych. Szczególne w zakresie węglowodanów wymagania stwarzają takie jednostki chorobowe, 
jak choroby wątroby (konieczna podaż fruktozy), zespół poresekcyjny — dumping syndrome 
(eliminacja glukozy i sacharozy) oraz brak tolerancji na laktozę, wymagający jej eliminacji.

Podaż składników mineralnych wymaga podwyższenia zwłaszcza potasu, szczególnie w niewyrównanej 
marskości wątroby i w śpiączce wątrobowej oraz w zaburzeniach resorpcyjnych. Obniżenia zawartości 
sodu wymaga marskość wątroby z nadciśnieniem wrotnym. Długotrwałe wymioty zobowiązują do 
zwiększonego podawania soli kuchennej, jak również przede wszystkim potasu.

Zgodnie z propozycjami Komitetu WHO i FAO w sprawie ograniczenia zawartości soli 
kuchennej w pożywieniu uznaje się dwie diety za małosolne:

1)    ścisła dieta bezsodowa — przy podaży sodu 150—200 mg/dzień — możliwa tylko w klinikach i  szpitalach;

2)    dieta względnie bezsodowa, zawierająca do 1500 mg sodu na dzień.


Witaminy podaje się w stanach chorobowych w zwiększonej ilości ze względu na znane obniżenie 
stężenia witamin w większości stanów patologicznych. Zwraca się szczególną uwagę na konieczność 
podawania witaminy A, jako ochraniającej błonę śluzową, i wit. C, jako ważnego czynnika 
oksydacyjno-redukcyjnego, działającego przeciwzapalnie. Udowodniono, że zawartość witamin w 
typowych posiłkach dietetycznych jest obniżona w stosunku do pożądanej normy. Prawidłowa podaż 
dzienna niektórych witamin powinna wynosić:

witamina A 2500—500 m.j. kwas pantotenowy 12,5 mg witamina Bj 1,2—1,5 mg witamina C    80 mg

witamina B2 2,25 mg witamina E 12,5 mg

Wystarczająca ilość płynów ma szczególne znaczenie przy odwodnieniu, po wymiotach lub po 
biegunkach. W chorobach gastroenterologicznych na ogół źle są znoszone alkohole, mocna kawa i wody mineralne zawierające

znaczne ilości dwutlenku węgla.

Duże znaczenie dla żywienia dietetycznego ma sposób obróbki cieplnej pokarmu. Obejmuje ona cztery 
zasadnicze procesy: gotowanie, smażenie, duszenie i pieczenie.

Gotowanie polega na podgrzewaniu w obfitym środowisku wodnym w temperaturze 100°C. Można również 
gotować w parze pod normalnym lub zwiększonym ciśnieniem.

Smażenie polega na ogrzewaniu produktu spożywczego w malej lub większej ilości tłuszczu w 
temperaturze około 200°C. Można smażyć również z minimalnym dodatkiem tłuszczu na specjalnych 
patelniach.

Duszenie jest połączeniem procesu gotowania i smażenia. Najpierw produkt zostaje krótko smażony w 
temperaturze około 170°C, a następnie ogrzewany w małej ilości wody pod przykryciem. Duszeniem 
lub prażeniem nazywa się także gotowanie w szczelnie zamkniętym naczyniu w małej ilości wody.

Pieczenie polega na obróbce termicznej pokarmu w środowisku powietrza w temperaturze około 200°C.

Na skutek obróbki cieplnej produkty spożywcze stają się łatwiej strawne, ale równocześnie obniża 
się ich wartość odżywcza i zawartość witamin, a zwłaszcza witaminy C. Straty kwasu askorbinowego 
są szczególnie znaczne w procesie gotowania przy łatwym dostępie tlenu, powietrza i działalności 
katalitycznej elementów śladowych, głównie metali ciężkich.

Obecnie uważa się, że średnio ciężko pracujący człowiek powinien otrzymywać 43—45 kcal na 1 kg 
wagi należnej.



admin, 30-05-2011, odsłon: 736

Dodaj komentarz
Twoje imie i nazwisko:

Wpisz komentarz:


Przepisz kod zabezpieczający:



tagi
a la Rossini ABERRACJA ABERRACJA SFERYCZNA abordaż ABS adaptacja oka adr akomodacja akomodacja oka aleksander pope aleksandretta alexander pope anemia Antrykot antybiotyk antybiotyki antykoncepcja hormonalna Apicius Marcus Gavius apodyktyczny arbitralnośc atrament azotan celulozy azymut babilon balistyka barok BARWIENIE TWORZYW SZTUCZNYCH barwniki batalion bęben drażetkarski białka biotechnika biotechnologia bordosol braun BROAD CHURCH bromek potasu celowanie celuloza celuloza regenerowana CENA PARAFINY charakter chemia chorobowość choroby krwi choroby słonecznika ciecz niezwilżająca cis cyrkiel czas marynowania david douglas deceleracja delfiny destylacja diapozytyw drozd szama duroplasty dymarka dyspersja dąb dźwigar egzaltacja ektozon elastomery erotyzm Fornir fumagilina gastrobamat gęś glikozydy glony Gnomon gołąbek diamentowy gryzeina GRZYBY gwarek HIPS historia ile ton waży wieloryb impotencja india infantylny jak obniżyć popęd seksualny john locke kaczka kalmar kalms kaszalot kaszanka kiła klasycyzm konflikty wewnetrzn Konserwy kopernik kopolimer abs kopolimer san kulinaria kwinaria laminat LAMINATY libido marynata do mięs marynaty MARYNOWANIE marynowanie mięs marynowanie mięsa masturbacja maszyna do pisania MAX SCHELER małże mieso MODZELE morawy mrówki mucilago napełniacze nelson niszczyk zjadliwy nototenia obniżenie popędu seksualnego odczyn nelsona olbrot oleje do zniczy OTOLITY owady ozór wołowy oświecenie państwo wielkomorawskie papugi papuzik para-chlorophenoksyetanol parafina parafina do zniczy passerina ciris pcv peklowanie peklowanie miesa penicylina pet pigmenty weglowe plama plamka plastik plastyfikatory pmma pokrzewka pokrzewka jarzębata pokrzewki poliamid polichlorek winylu polichlorek winylu twardy poliestry polietylen poliformaldehyd polimery polimetakrylan metylu Polioksyfenylen Polipropylen polistyren polistyren wysokoudarowy poliuretan poliwęglan poped popęd seksualny portyk posocznica Połyśnica marchwianka PP produkcja antybiotyków produkcja zniczy PS psychologia pracy pszczoły ptak PVC płetwal błękitny Radża rak koniczyny rakurs rehabilitacja religia robinul robuden rozella białolica ryby salceson SAN schizofrenia seks seler sex silikon silikony skrobia smalec spawanie spawanie plazmowe stabilizatory stępka streptomycyna strofantyna stylon surrealizm synogarlica szabla turecka szczeżuja szynka teologia topola tworzywa piankowe tworzywa sztuczne tworzywo tymianek tysięcznik ukosowanie utylitaryzm uwłaszczenie waga waga wieloryba walen walwulotom WEDZENIE wielkomorawskie wielkopąkowiec wieloryb wieloryby wino wróbel wtorne zapalenie otrzewnej wulkany wyżarzanie normalizujące wątrobianka YHdAKx yomesan Zgnilizna twardzikowa na słoneczniku ziemniaki drążone zikkurat zmiekczacze zmiennik znicz znicze ] ślimaki świece żonkil żołądek żywice żywice aminowe żywice poliestrowe

. . .