Chmury

Prawie wszystkie chmury powstają na skutek zmian temperatury i wilgotności powietrza wznoszącego się do góry i oziębiającego się adiabatycznie, to znaczy na skutek rozprężania się powietrza bez wymiany ciepła z otoczeniem. Formy w jakie skupiają się chmury zależą od przyczyny, która spowodowała wznoszenie się powietrza do góry i od wysokości, na jakiej oziębiło się ono do punktu rosy.
Jedną z przyczyn unoszenia się powietrza jest jego ogrzanie się od powierzchni ziemi. Powietrze takie staje się lżejsze, przez co unosi się w górę. W miarę wznoszenia ulega ono rozprężeniu, co powoduje spadek jego temperatury, średnio o 1°C na każde 100 metrów wysokości. Po osiągnięciu poziomu, na którym nadmiar pary wydziela się w postaci kropelek, powstaje chmura. Wznoszenie powietrza może nastąpić również, kiedy poruszające się poziomo jego masy natrafią na znaczne wzniesienia terenowe lub na cięższą, chłodniejszą strefę powietrza.

Chmury dzielą się w zasadzie na 10 głównych form.

Cirrus — pierzaste; włókniasta budowa, wygląd delikatnie jedwabisty; występują we wszystkich porach roku w postaci białych delikatnych nitek, bądź białych kłaczków lub pasm; są uformowane z kryształków lodu znacznie rozproszonych, stąd duża ich przeźroczystość.

Cirrostratus — pierzasto-warstwowe; przypominają swoim wyglądem cienką, białawą zasłonę, która czasami pokrywa niebo w formie „welonu"; charakterystyczną cechą tych chmur jest wytwarzanie zjawiska zwanego halo, to znaczy kręgu świetlnego dookoła słońca lub księżyca; są one zwiastunem zbliżającej się złej pogody.

Cirrocumulus — pierzasto-kłębiaste; są to małe, białe kłaczki chmur pozbawione cieni układające się w dość regularne wzory; składnikiem ich, obok kryształków lodu, bywają czasami silnie ochłodzone kropelki wody.

Altocumulus — kłębiaste-średnie; podobne do Cirrocumulus z tą różnicą, że posiadają cienie i składają się z większych brył.

Altostratus — warstwowe-średnie; budowa ich jest włóknista o szarej barwie z przebijającym kolorem niebieskim.

Nimbostratus — warstwowo-deszczowe; tworzą gęstą masę zawieszoną nisko nad ziemią i charakteryzują się poszarpanymi warstwami; opad z tych chmur jest mniej lub bardziej ciągłym deszczem, względnie śniegiem; słońce zza tych chmur nie jest widoczne

Stratocumulus — kłębiasto-warstwowe; są utworzone w formie ciemnych płatów lub bryt, które bywają rozproszone bądź łączą się w zwały.

Stratus — warstwowe; są jednostajną niską powłoką podobną do mgły, ale zawieszoną ponad ziemią; mogą dawać opad mżawki lub ziarnistego śniegu.

Cumulus — kłębiaste; grube chmury o wierzchołkach w kształcie wież, często podobne do kalafiora o podstawach poziomych i stosunkowo ciemnej barwie (oświetlone części bywają błyszczące).

Cumulonimbus — kłębiasto-deszczowe; ciężkie i gęste masy chmur o bardzo dużym rozwoju w kierunku pionowym; występują podczas burz z wyładowaniami elektrycznymi, a pogoda w tym czasie cechuje się niespodziewanymi o dużym natężeniu opadami o charakterze przelotnym i silnymi porywistymi wiatrami.