Zwiększone ciśnienie zmienia właściwości substancji

Fantastyczne opowiadania przenosiły często człowieka w głąb ziemi, gdzie panowała wysoka temperatura i olbrzymie ciśnienie. Jak człowiek radził sobie w tych niezwykłych warunkach, w to fantasta nie wchodził. On rzucał tylko myśl, którą potem miała podchwycić technika. I rzeczywiście, nowoczesna technologia chemiczna posługuje się coraz częściej ciśnieniami sięgającymi wielu tysięcy atmosfer i temperaturami rzędu kilku, a nawet kilkunastu tysięcy stopni. Nowa technika reaktorów jądrowych, rakiet kosmicznych i urządzeń z plazmą zmusiła chemików do poszukiwania materiałów odpornych przez długi czas w niezwykle trudnych warunkach. Do chemika mają pretensje fizycy, przygotowujący nowy sposób bezpośredniej zamiany energii cieplnej w elektryczną. Ich aparatura ma pracować w granicach 2 do 4 tysięcy stopni. Wytwórcy sztucznych diamentów żądają natomiast tworzywa znoszącego temperaturę 2 tysięcy stopni i ciśnienie rzędu 100 tysięcy atmosfer.
Era wysokich ciśnień w chemii datuje się od czasu, kiedy zaczęto otrzymywać na skalę techniczną amoniak z pierwiastków. Chemikowi nie wystarczyły już dotychczasowe doświadczenia. Zaczął on tworzyć nową gałąź chemii — chemię materiałów odpornych na działanie wysokich temperatur i ciśnień. Dla każdego z tych materiałów mamy inne wymagania. Nie ma przecież tworzywa uniwersalnego. Chemik próbuje zastosowania różnych metali, ich stopów i spieków, tlenków, węglików, azotków i innych.